1. DAWNE UZBROJENIE WOJSKA POLSKIEGO Z OKRESU OBLĘŻENIA WARSZAWY W 1939 Broń ta, przechowywana najczęściej w złych warunkach [zakopana w ziemi], została przedwcześnie zdeklasowana. Część tej broni nie nadawała się do użytku, część działała bardzo źle [częste zacięcia, niemożność strzelania ogniem ciągłym itp.].
Pomimo to stanowiła uzbrojenie oddziałów bojowych, które wychodziły z założenia, że lepiej mieć taką broń niż żadną. Ewidencyjny stan tej broni wiosną 1944 wynosił: 5.295 granatów ręcznych 854 pistoletów + 25.330 naboi 3 działka przeciwpancerne 3 karabiny przeciwpancerne + 1000 naboi 1.041 karabinów + 141.500 naboi 65 rkm + 80 skrzyń naboi 40 ckm + 40.700 naboi 5 granatników + 80 pocisków
Już w czasie trwania walk powstańczych, poszczególne oddziały AK wykopywały pewne ilości "zadekowanej" we wrześniu 1939 broni i amunicji. Często jednak te "wykopaliska" nie nadawały się do użytku. Przykładem może być amunicja odkopana przez żołnierzy baonu "Czata 49". Po jej starannym oczyszczeniu odpalały tylko 3 naboje z 5 wystrzelonych...
2. UZBROJENIE Z WŁASNEJ PRODUKCJI KONSPIRACYJNEJ Uruchomienie własnej produkcji konspiracyjnej bojowych środków walki, w sytuacji ZWZ-AK już w roku 1940 stało się koniecznością. Właściwie produkowano wszystko, co mogło zwiększyć siłę bojową oddziałów. Były to głównie granaty ręczne, pistolety maszynowe, miotacze ognia i przeciwczołgowe butelki zapalające. Już w maju 1940 produkcję granatów ręcznych rozpoczęła podziemna organizacja wcielona później do AK - "UNIA". Do lipca 1944 wyprodukowano około 115.000 granatów obronnych i zaczepnych ["Sidolka", "Filipinka"]. Produkcję polskich peemów STEN i "Błyskawica" podjęto w zimie 1943/1944 - gdy zawiodły zrzuty broni, zapowiadane w dużych ilościach na jesień 1943. Do lipca 1944 w Warszawie wyprodukowano ok. 2000 "Błyskawic" i 650 STEN-ów, do których przywieziono z Radomia ok. 100.000 naboi.
W tym samym okresie wyprodukowano ok. 10.000 butelek zapalających, ponad 200 miotaczy ognia i kilkaset świec dymnych. Ponadto każdy Obwód otrzymał kilka beczek benzyny.
3. UZBROJENIE ZE ZRZUTÓW LOTNICZYCH To źródło [wbrew obietnicom] było bardzo skromne. Polska, mając największą Armię Podziemną w Europie otrzymała wielokrotnie mniej broni niż np. Francja. 1 V 1944 stany broni zrzutowej w Okręgu Warszawskim AK przedstawiały się następująco: 518 granatów ręcznych 307 granatów przeciwpancernych 281 pistoletów Colt + 13.000 naboi 255 pistoletów maszynowych [w tym 223 pm STEN] + 100.000 naboi 9 karabinów przeciwpancernych + 360 naboi 23 rkm BREN + 27.237 naboi 5 moździerzy 550 min przeciwpiechotnych 118,5 kg plastyku [angielski materiał wybuchowy] Samolotami RAF, które latały z Anglii i Włoch do Polski, wysłano w czterech kolejnych sezonach operacyjnych ok. 670 ton sprzętu bojowego, z czego w ręce AK dostało się 443 tony [resztę przejęli Niemcy].
Ta żałosna pomoc naszych tzw. "brytyjskich sprzymierzeńców" staje się jeszcze bledsza, gdy porównamy ją ze zrzutami wykonanymi przez RAF nad terytoriami innych państw: - Francja otrzymała 10485 ton, - Jugosławia 76117 ton, - Grecja 5796 ton... Itd., itp... Bez komentarza. 4. UZBROJENIE Z ZAKUPÓW Głównymi dostawcami byli zdemoralizowani, wycofujący się przez Warszawę żołnierze Wehrmachtu, Węgrzy i żołnierze wschodnich formacji kolaboracyjnych. Zorganizowana akcja zakupów rozpoczęła się już w 1942, by osiągnąć najwyższe wyniki latem 1943. Wówczas poważnymi dostawcami broni i amunicji byli żołnierze włoscy, wycofywani z frontu wschodniego. Zakupy te prowadzono do ostatnich godzin przed wybuchem Powstania Warszawskiego. Ogółem uzyskano z tego źródła: 136 granatów ręcznych 881 pistoletów różnych typów + 63.687 naboi 18 pistoletów maszynowych + 5.500 naboi 5 karabinów przeciwpancernych + 1600 naboi 424 karabiny + 78.130 naboi 13 rkm + 8.327 naboi 9 ckm + 16.000 naboi 2 moździerze + 20 pocisków Ceny broni na czarnym rynku kształtowały się różnie, zależały od kursu dolara, cen żywności, miejscowości, osoby sprzedającego, sytuacji na frontach. Zawsze jednak były wysokie. Np. w lutym 1944 w Warszawie, gdy cena 1 $ papierowego wynosiła 150 zł, ckm kosztował 45.000 zł, rkm 30.000 zł, pm 30.000 zł, pistolet 9 mm 7000 zł, kb 4000, granat ręczny 200 zł, 1 sztuka amunicji do kb lub pistoletu 10 zł. 5. UZBROJENIE ZE ZDOBYCZY Pochodziło z działań dywersyjnych wykonywanych w latach 1943-1944. Z tego źródła uzyskano: 493 granaty ręczne 29 pistoletów + 1.645 naboi 6 pistoletów maszynowych + 1.600 naboi 30 karabinów + 800 naboi 1 ckm + 1.600 naboi
6. UZBROJENIE Z INNYCH ŹRÓDEŁ 10 granatów ręcznych 20 pistoletów + 149 naboi 4 karabiny + 210 naboi STRATY BRONI W WARSZAWIE PRZED GODZINĄ "W" W przedstawionym powyżej stanie uzbrojenia zaszły duże zmiany [zwłaszcza w lipcu 1944] na niekorzyść warszawskiej AK. Powodem zmniejszenia stanów posiadanej broni były: - rozbicie przez policję niemiecką niektórych magazynów broni - pierwotna decyzja KG AK, że w Warszawie powstania nie będzie - wysyłanie w związku z tym dużych partii broni do okręgów wschodnich - utrata dostępu do magazynów broni - ucieczka lub aresztowanie niektórych magazynierów. W skutek wykrywania broni i amunicji przez Niemców, pożarów magazynów i kradzieży utracono od stycznia do czerwca 1944: 739 granatów ręcznych 149 pistoletów + 9.200 naboi 32 pistolety maszynowe + 13.000 naboi 136 karabinów + 22.446 naboi 14 rkm + 3.500 naboi 1 ckm + 2.900 naboi
7 VII 1944 szef "Leśnictwa" [Wydział Uzbrojenia Oddz. IV KG AK] ppłk "Leśnik", na rozkaz Dowódcy AK gen. "Bora" wysłał do okręgów wschodnich 900 pistoletów maszynowych STEN i "Błyskawica" wraz z dużą partią amunicji. W drugiej połowie lipca Niemcy zlikwidowali kilka magazynów amunicji - głównie na Mokotowie. Przepadło ok. 78.000 granatów ręcznych i ok. 170 miotaczy ognia. W następstwie licznych aresztowań utracono kontakty z lokalami, w których zmagazynowano znaczne ilości broni - w tym dużo pistoletów maszynowych. Niektórzy magazynierzy ukryli się w obawie wsypy i ujawnili... dopiero po wojnie [np. głośna sprawa wskazania przez Teofila Czajkowskiego ps. "Aleksy", warsztatu-magazynu przy ul. Leszno 18, w którym gwintowano lufy do peemów. W marcu 1947, po usunięciu gruzów, odkryto tam 678 sztuk pistoletów maszynowych STEN i "Błyskawica" oraz 60.000 naboi w zamurowanym magazynie. Tych peemów bardzo zabrakło powstańcom Woli, Okęcia, Mokotowa i Śródmieścia].
O tym wydarzeniu mówi artykuł "Arsenał i fabryka
broni na Lesznie w podziemiach spalonego domu" - "Życie Warszawy" nr 91
(877) z 2 kwietnia 1947 roku: Jak widać, z powyższego artykułu wieje już "duch nowych czasów". Ile w nim prawdy? Można jedynie spekulować na temat: "jak wyglądała by walka 1 VIII 1944, gdyby żołnierze AK mieli 1578 peemów więcej"? Uderzyli uzbrojeni w 657 sztuk... Części zmagazynowanej broni ujętej w wykazie poniżej, nie można było wydobyć ze skrytek po ogłoszeniu alarmu. Powodem było zajęcie terenu przez frontowe jednostki niemieckie napływające do Warszawy pod koniec lipca 1944. Taka sytuacja spowodowała m.in. niedozbrojenie oddziałów III Obwodu AK - Wola, na której magazynach "siadły" elementy dywizji spad-panc "Hermann Göring" ściągniętej z Włoch. Z podobnego powodu utracono sporą część broni ukrytej w magazynach na Pradze. Kontrole wprowadzone 1 VIII na warszawskich mostach utrudniły transport broni do lewobrzeżnych dzielnic. Część broni Niemcy odkryli zabijając na miejscu przenoszących ją AK-owców. Niektóre oddziały [np. baon "Zośka"] utraciły część broni na skutek wybuchu przedwczesnych walk w rejonach magazynów [Żoliborz]. Wszystkie te elementy negatywnie odbiły się na efektach uzyskanych przez AK w pierwszym szturmie wykonanym o godzinie 17:00. Wiele oddziałów zaatakowało wyznaczone im obiekty właściwie nie posiadając broni... [atak na al. Szucha, mosty Kierbedzia i Poniatowskiego, Pastę itd.].
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Opisy broni dostępne tylko na CD |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Polski 9 mm pistolet samopowtarzalny wz. 1935 konstrukcji Piotra Wilniewczyca i Jana Skrzypińskiego [patent polski nr 15567]. Początkową nazwę WIS - skrót od nazwisk konstruktorów... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Był to pistolet samopowtarzalny opracowany przez inż. Georga Lugera, stanowiący ulepszoną wersję pistoletu Borchardta. Działa na zasadzie krótkiego odrzutu lufy. Ryglowanie kolankowe... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mechanizm spustowy podwójnego działania wykorzystano także w największym "przeboju" firmy, mianowicie w pistolecie P-38, który pojawił się na wyposażeniu armii niemieckiej tuż przed wybuchem... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Pistolet automatyczny Colt .45 - M1911A1 kal. 11,43 mm, od lat 30-tych w uzbrojeniu US-Army i niektórych innych państw. Konstrukcja tego pistoletu opracowana przez firmę Colt wywarła wielki wpływ na szereg późniejszych... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Francuski rewolwer produkowany w latach 1892-1924 w zakładach Manufacture d'Armes de St-Etienne (MAS). Ponieważ przewodniczącym komisji przeprowadzającej próby był płk N. Lebel - często nazywany... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Propozycję skonstruowania nowej broni złożono firmie Webley, ale ta nie chciała się zgodzić na odstąpienie patentu na nowa broń podejrzewając że w takim wypadku głównym producentem staną się państwowe zakłady RSAF... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Popularna nazwa rewolweru, pochodząca od nazwiska belgijskiego konstruktora broni strzeleckiej inż. Naganta, który w końcu XIX wieku założył w Liége fabrykę maszyn produkującą... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Karabinek Mausera Kar98k był indywidualną bronią niemieckiego piechura w latach II wojny światowej. Była to broń powtarzalna, z zamkiem ślizgowo-obrotowym... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
W 1938 roku w ZSRR powstał 7,62 mm karabin samopowtarzalny SWT-38 (Samozariadnaja Wintowka Tokariewa), a dwa lata później – dwa kolejne karabiny | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Ręczny karabin maszynowy "BREN" opracowany został w latach trzydziestych przez zakłady zbrojeniowe w Brnie i Enfield - stąd nazwa. Był modyfikacją czechosłowackiego rkm-u ZB-26 [ZB-30]... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Był pierwszym na świecie uniwersalnym karabinem maszynowym. Jego "uniwersalność" polegała na tym, że używany był w trzech wariantach zastosowań: jako lekki karabin maszynowy - opracowano specjalne... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
MG-42 nazywany był przez żołnierzy niemieckich "Hitler-Seage" (niem. Piła Hitlera), ze względu na jego długość i sposób noszenia na pasie na sposób podobny do drwali noszących piły... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Karabiny maszynowe Diegtiariewa to kilka wzorów karabinów maszynowych konstrukcji rosyjskiego konstruktora broni strzeleckiej Wasilija Diegtiariowa, nazywane też popularnie Diegtariew lub... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Wytwarzany konspiracyjnie polski pistolet maszynowy konstrukcyjnie oparty był o budowę angielskiego pm STEN Mk II. Konstruktorzy "Błyskawicy" uwzględnili... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Pierwsze masowe użycie pistoletów maszynowych w historii "wojowniczego ludzkiego rodzaju" miało miejsce w Hiszpanii, podczas toczącej się tam w latach 1936-1939 wojny... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Amerykański pistolet maszynowy kal. 11,43 mm (0,45 cala) lub 9 mm, skonstruowany w latach 1919 - 1921 przez Theodora M. Eickhoffa i produkowany przez firmę Colt Firearms... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Po odrzuceniu przez Niemcy ograniczeń traktatu wersalskiego w 1935 roku uruchomiono produkcję MP 28 II w zakładach Haenel. Do zamówienia dużych ilości tej broni jednak nie doszło. Zamówiono tylko gniazda magazynka... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
MP 38/40 był etatową bronią dowódców drużyn, plutonów, kompanii i ich zastępców. Zaprojektowany w ERMA Werke, z myślą o użyciu przez oddziały zmechanizowane... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Sowiecki pistolet maszynowy konstrukcji Gieorgija Szpagina, będący w uzbrojeniu Armii Czerwonej i Ludowego Wojska Polskiego w czasie II wojny światowej... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
W połowie lat trzydziestych pracujący w firmie Beretta Tullio Marengoni skonstruował pistolet maszynowy M35. Nie wzbudził on jednak początkowo większego zainteresowania armii włoskiej która używała wtedy pistoletów... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Brytyjski granatnik "PIAT" w latach 1943-1945 stanowił podstawowe uzbrojenie ppanc. alianckich oddziałów piechoty. Używały go oddziały Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
