Mamy w tym kraju jeden punkt: to Warszawa.

Gdybyśmy nie mieli Warszawy w Generalnym Gubernatorstwie, to nie mielibyśmy 4/5 trudności, z którymi musimy walczyć.

Warszawa jest i pozostanie ogniskiem zamętu, punktem, z którego rozprzestrzenia się niepokój w tym kraju.

Hans Frank, Kraków 14 XII 1943

Opisy wszystkich akcji dostępne są tylko w wersji CD

 

Hitler [5.X]

Starcie na ulicy Sosnowej 3 [29.III]

Likwidacja Igo Syma [7.III]

Atak bombowy na kasyno w al. Szucha [19.V]
Rozbicie "Nadwywiadu Rządu Londyńskiego" [1.VIII]
Wieniec [7/8.X]
Akcje "Baszty"

Pudełka cygar [3.III]
Arsenał [26.III]
Europejska [30.III]
Hoffmann [9.IV]
Wsparcie powstania w gettcie [19.IV-23.IV]
Schultz [6.V]
Celestynów [19/20.V]
Lange [22.V]
Czarnocin [5/6.VI]
Dürffeld [25.VI]
Kedyw OW - akcje podpaleniowe [29.VI]
Góral [12.VIII]
Taśma - Sieczychy [20.VIII]
Akcja na Czackiego [26.VIII]
Bürkl [7.IX]
Kretschmann [24.IX]
Wilanów [26/27.IX]
Weffels [1.X]
Kedyw OW - akcje przeciwbandyckie
Milke [5.X]
Za Kotarą [8.X]
Uderzenia w strażników
Frühwirth [19-25.X]
Kedyw OW - uderzenia na policyjne "budy" [22.X- 26.XI]
Kedyw OW - starcie na Targowej [22.X]
Kedyw OW - uderzenia na policyjne "budy" II [2.XII]
Hergl [10.XII]
Braun [13.XII]
Myrcha [15.XII]
Główki

Kedyw OW - ataki na Kraftfahrpark [7-8.I]
Polowanie [8.I]
Kutschera [1.II]
Eitner [1.II]
Lübbert [1.II]
Pluskwa - porwanie samochodu pancernego [8.II]
Zdobycie broni w fabryce Bielany [26.II]
Panienka [4.III]
Komitet Ukraiński [31.III]
Kedyw OW - uderzenia w Arbeitsamt [1.IV]
Likwidacja Lasso, Ryżego, Szweda i Millera [15.IV]
Sonderwagen [26.IV]
Rodewald [26.IV]
Tłuszcz-Urle [27/28.IV]
Atak na samochody pelengacyjne [?IV]
Uderzenie odwetowe Kedywu w kolonii Opacz [30.IV/1.V]
Bielany [3/4.V]
Stamm [6.V]
Próba likwidacji Borysa von Smyslowskiego [16-17.V]
Hahn [?VI]
Leitgeber [13.VI]
Pol [15.VI]
Jan Boży [29.VI]
Koppe [11.VII]
Pawiak [19.VII]
Burza

 

Ponad 1000 funkcjonariuszy niemieckiej Ordnungspolizei i Sicherheitspolizei złożyło swe życie w ofierze, w toku pełnienia swych obowiązków w ramach samej tylko normalnej służby policyjnej, a więc nie wchodzą tu w rachubę straty poniesione w akcjach specjalnych, przeprowadzanych na wielką skalę przez policję.

Obok tych strat, liczba 500 ofiar spośród pracowników administracji ogólnej wszelkich sektorów i działów zasługuje na osobną wzmiankę.

 

Z przemówienia Hansa Franka wygłoszonego 18.XI.1943 na posiedzeniu rządu GG z udziałem H. Himmlera

 

Na powyższych stronach umieściłem opisy 106  akcji bojowych, przeprowadzonych przez warszawskie oddziały Armii Krajowej. Oczywiście nie są to wszystkie akcje zbrojne przeprowadzone w okupowanej Warszawie w latach 1939 - 1944. Same tylko uderzenia grup Kedywu Okr. Warsz. AK, opisane przez por. Henryka Witkowskiego "Borutę", w jego monografii "Kedyw Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej 1943-1944" - obejmują 407 zweryfikowanych akcji, wykonanych przez te oddziały.

Nie chodziło mi więc o opisanie wszystkich zbrojnych wystąpień warszawskiego podziemia - gdyż na to nie starczyłoby miejsca - a jedynie, o pokazanie tych najgłośniejszych i najbardziej charakterystycznych działań warszawskiego podziemia.

Obok likwidacji kata stolicy, SS-Brigadeführera Franza Kutschery, pojawia się zastrzelenie prawie nikomu nie znanego adwokata dr Albrechta Eitnera. Te dwie akcje wykonane tego samego dnia, znacznie różniły się między sobą, ale oddają - jak sądzę - sposób działania oddziałów specjalnych Armii Krajowej i logikę wyboru celów.

W ramach tzw. akcji zastrzeżonych ["Kośba", "Czyszczenie", "Topiel" i "Główki"] zlecanych oddziałom bojowym przez Komendę Główną AK, nie likwidowano "pierwszych-lepszych", lecz zawsze kierowano się szkodliwością poszczególnych osób dla państwa polskiego. Starano uderzać się w najczulsze miejsca niemieckiego aparatu władzy. Równie ważnym elementem, branym pod uwagę zarówno przez przez KG AK jak i szefostwo Kedywu KG, był czynnik psychologiczny. Rozważano jak przeprowadzona, udana akcja wpłynie na postawę władz okupacyjnych i warszawskiego społeczeństwa. Czy zlikwidować "Pana X" wieczorem, w jego mieszkaniu, czy też lepiej zastrzelić go w biały dzień, na zatłoczonej ulicy? Czy mieszkańców tej ulicy dotkną niemieckie represje? Jak jego likwidacja wpłynie na resztę Niemców?

Z takimi problemami codziennie borykali się oficerowie AK odpowiedzialni za "walkę bieżącą".

 

Zestawienie danych z działań sabotażowo-dywersyjnych

wykonanych przez oddziały Związku Walki Zbrojnej - Armii Krajowej

w okresie 1.I.1941 - 30.VI.1944.

uszkodzono parowozów6.930
przetrzymano w remoncie parowozów803
wykolejono transportów732
podpalono transportów443
uszkodzono wagonów kolejowych19.058
przerwano sieci elektrycznych na węźle Warszawa638
uszkodzono lub zniszczono samochodów wojskowych526
wysadzono mostów kolejowych38
uszkodzono samolotów28
zniszczono cystern benzyny1.167
oprócz tego zniszczono ton benzyny4.674
zagwożdżono szybów naftowych3
spalono wełny drzewnej [wagonów]150
spalono wojskowych magazynów122
spalono wojskowych składów żywnościowych8
unieruchomiono czasowo produkcję w fabrykach7
wykonano wadliwie części silników lotniczych4.710
wykonano wadliwie lufy dział203
wykonano wadliwie pocisków artyleryjskich92.000
wykonano wadliwie radiostacji lotniczych107
wykonano wadliwie dla przem. elektrycznego kondensatorów570.000
wykonano wadliwie obrabiarek1.700
uszkodzono ważnych maszyn w fabrykach2.872
wykonano różnych aktów sabotażu25.145
wykonano zamachów na Niemców5.733

Wyroki śmierci wydawane przez Wojskowe lub Cywilne Sądy Specjalne zawsze poprzedzało wnikliwe śledztwo - i tym właśnie wyróżniała się Polska Podziemna z grona innych okupowanych państw.

Nie było dwóch takich samych akcji. Inaczej organizowano i wykonano uderzenie na policyjną "budę" pod Arsenałem, inaczej przeprowadzono słynną "akcję Góral" - choć w obu chodziło o zatrzymanie pędzących samochodów. Pierwszą "organizowano" kilka godzin, drugą, trwającą zaledwie 150 sekund, przygotowywano dwa i pół roku.

Część akcji wykonanych przez żołnierzy Oddziału Specjalnego "Jerzy" [baon "Zośka"] omawiam skrótowo na stronie poświęconej temu oddziałowi.

Mam nadzieję, że dzięki moim stronom poznasz ciekawe wydarzenia z naszej historii najnowszej - zapraszam.

PS

Na moich stronach nie umieściłem [i nie umieszczę] opisów żadnej z akcji, wykonanych przez "bojówki" GL/AL. Przez 45 lat PRL-u, komunistyczni "historycy ruchu robotniczego" opisali obie akcje w setkach publikacji. Wydawano różnego typu opracowania, opasłe książki, kolorowe komiksy, wspomnienia... A nawet, na temat jednej z tych akcji, w latach 60-tych nakręcono koszmarny... serial TV!

I dlatego sądzę, że już wystarczy...

"Łotwor"